The food of Lunxheria, loved by Lord Byron

The region of Lunxhëria stretches along Mount Lunxhi in front of Gjirokastra. It is a region with ancient history and with very special traditions relating the unique dresses and delicious food. Lunxhiots have talent in many fields. As the men of the region went into immigration, forced by the economic conditions, the women of Lunxhëria region, step by step followed the values of their ancestors, by passing all the traditions on to these days to younger generation.

Except our history, culture and inheritance, we Lunxhiots need to be proud of our products and special, traditional dishes too. Everything that is produced and flourishes in Lunxhëria, is known by everyone for their special taste and this not only inside the country, but also from the foreigners. When Lord Byron walked through Lunxhëria and settled in Labovë of the Cross, Qestorat, and elsewhere, in the midst of other foods, of course they offered him the Lunxhiot pie with lettuces, with cerepulice inside, spices and lots of other ingredients. He enjoyed them so much, as he wrote in his memories, that he asked the hostess how did she cook such a tasty pie, and he wrote down all its components and ingredients.

 

When he came back in London, he told his mother to cook him such a thing, as it was written in the list. Of course, as he was in a family of Lords, they could’ve put inside it many other ingredients, but when Byron tried to eat it, he told them, “Thank you, but it’s not like the pie I had in Lunxhëria…” Of course it wasn’t. And not only the pie but also the other dishes. The natural products of Lunxhëria have a totally other taste, as their dishes are totally different from those of many other places, and even from other regions around us. You can taste a delicious japrak, pllaqi beans, peppers, eggplants baked with cheese etc. As a dessert, in Dhoksat village, you can taste the so called ‘pacavurre’- very funny name, but it is the easiest dessert to do with yogurt and orange.

 

Shqip

Ushqimi dhe traditat e Lunxherisë që mahnitën dhe Lord Bajronin

Lunxheria Dress

Lunxhëria është një rajon që ndodhet përballë Gjirokastrës përgjatë Malit Lunxh. Kjo zonë është e njohur jo vetëm për historinë, kulturën, veshjen karakteristike të ruajtur deri në ditët e sotshme, por edhe për kulinarinë. Gatimet tradicionale që bëjnë banorët e Lunxhërisë kanë vjedhur zemra e turistëve ndër vite. Në mesin e të pasionuarve pas ushqimeve tradicionale ka qenë edhe shkrimtari Xhorxh Gordon Bajroni. Kur Bajroni kaloi nëpër Lunxhëri dhe qëndroi në Labovë të Kryqit, Qestorat e gjetkë, në mes të ushqimeve të tjera, patjetër që i bënë edhe byrekun lunxhiot, me lakra, me cerepulicë brenda, erëza e çfarë jo tjetër. Aq i shijoi byreku sa ai ka shkruar në kujtimet e tij, se e pyeti të zonjën e shtëpisë me se e kishte bërë byrekun kaq të shijshëm dhe i mbajti shënim gjithë përbërëse të tij. Kur mbërriti në Londër, i thotë së ëmës t’i gatuante një të tillë me ç’kishte shkruar në listë. Kur Bajroni provoi ta hante atë, u tha: “Faleminderit, por s’është si ai byreku që hëngra në Lunxhëri…”. Sigurisht që nuk ishte I tillë.

Dhe jo vetëm byreku por shumë gatime të tjera, pasi ato kanë aromën dhe vecantinë e përbërësve të zonës së Lunxherisë. Produktet natyrale i japin tërësisht një shije tjetër ndryshe nga shumë zona të Shqipërisë. Psh në Dhoksat, që është një nga 100 fshatrat turistikë, ju mund të provoni gatime të tilla si japraku, fasulet pllaqi, patellxhanat të mbushur, specat të gjitha produkte të zonës. Si embëlsirë më e shpejta ka një emër humoristic, quhet pacavurre, ndërkohë që ka dhe një histori pas. Ajo bëhet me kos dhe lëng portokalli, dhe dikur në një shtëpi tradicionale të Dhoksatit, ku i zoti i shtëpisë kishte miq, i thotë grave të shtëpisë të sjellin ëmbëlsirën, pasi shtëpitë e pasura ruanin gjithnjë diçka të ëmbël për miqtë. Por ndodhi që nuk kishte dhe gratë sajuan diçka të shpejtë me miell, kos, sheqer e portokall dhe për pak minuta e sollën në tryezë. I zoti i shtëpisë që u cudit nga shpejtësia e servirjes dhe ngaqë nuk e njihte këtë ëmbëlsirë, tha: Çfarë e keni këtë paçavure, pra këtë gjë koti, por që më pas miku e pëlqeu shumë dhe ajo u bë pjesë e tryezës dhe e mënusë së shtëpive të fshatit. Ka plot histori të tilla kjo zonë, por ato duhen zbuluar dhe eksploruar nga ju.

About the Author

By visit-gjirokastra / Administrator, bbp_keymaster

Follow visit-gjirokastra
on Jul 24, 2019