Parku arkeologjik i Antigonesë

Asim Zeneli, Albania
(Mesatarja 0 nga 0 Vlerësime )
  • place-img
  • place-img
  • place-img
  • place-img
  • place-img
  • place-img
place-imgplace-imgplace-imgplace-imgplace-imgplace-img

Antigonea- qyteti që u lind nga dashuria dhe u shkatërrua nga urrejtja. Ky qytet ilustron një histori sfiduese të një prej qytetërimeve më të rëndësishme të antikitetit në Shqipëri dhe në botë, që i përkasin periudhës së shek të 3 dhe 2 para Krishtit. Disa objekte kulti i përkasin periudhës së parë të Kristianizmit. Antigonea u ndërtua me urdhër të Pirros, Mbreti i Molosëve, në vitin 295 para Krishtit për nder të gruas së tij Antigonea, si një dhuratë dashurie. Qyteti në fakt mbijetoi shumë pak, vetëm dy shekuj, pasi u dogj brenda natës me urdher të gjeneralit romak Amelius Paulus si hakmarrje ndaj Pirros. Atëkohë kështë ndodhte, nuk kurseheshin qytete të tëra si rezultat i një lufte apo një armiqësie.
Qyteti i Antigonesë të ngjan me një delfin, pasi shtrihet mes dy majave kodrinore që lidhen mes tyre me një rrugicë të ngushte. Qyteti shrihet në kodrën e Jermës. Maja e pjesës veriore është 700 metra mbi nivelin e detit dhe në krye na një fushë të vogël, ndërsa maja jugore është 600 m mbi nivelin e detit, e formuar nga një sërë taracash. Zona urbane e qytetit brenda mureve fortifikuese ndodhet në një sipërfaqe prej 60 ha, ndërsa gjithë parku ka një sipërfaqe totale 90ha.
Ajo që e dallon Antigonenë nga qytetet e tjera antike është plani katërkëndor dhe mjaft i rregullt urban. Qyteti është i organizuar në kuadrate ndërtimi bazuar në një sistem konteporan urban. Për herë të parë në qytetet tona antike, elementet urbane dhe arkitekturore shpalosen në këtë mënyrë. Në këtë qytet janë gjetur disa monedha rumbullake bronxi ku shkruhej Antigoneia, të cilat janë dëshmi të dokumentit të parë epigrafik që identifikon qytetin. Territori i qytetit antik është rrethuar nga mure solide rreth 4000 m të gjatë, që synonin ta mbronin qytetin nga gjithë anët, vecanërisht nga pjesa jugore dhe perëndimor ku rreziku ishte më i madh për shkak të natyrës së terrenit. Kodra më e lartë ishte e lidhur me këtë vendbanim me një korridor 4 metra të gjerë të formuar nga mure rrethues. Muret fortifikuese dhe shumica e shtëpive të zbuluara janë bërë nga bllogje të mëdha dhe të mesme prej guri gëlqeror të marra nga mali i Lunxherisë. Identifikimi i vendodhjes së Antigonesë është debatuar shumë, por merita i shkon arkeologut Dhimosten Budina, i cili gjatë gërmimeve të bëra në vitet 70 arriti të gjente disa karta votimi argjendi me emblemën e Antigonesë. Gërmimet arkeologjike të drejtuara prej tij zbuluan të paktën 10 objekte private, rrugë të shtruara me pllaka, tubacione uji dhe dysheme, si dhe një tunel që të conte në Pazar. Rruga kryesore rreth 6 metra e gjerë, përshkonte qytetin në një distancë të paktën 1 km, nga hyrja veriore të ajo jugore. Sipas arkeologëve shqiptarë dhe të huaj, dhe ekspertë të antikitetit, lugina e Drinos dhe distrikti i Gjirokastrës ka qenë një nga zonat me numrin më të madh të vendeve arkeologjike dhe me intensitet të lartë të ndërtimeve antike. Në këtë luginë numërohen gati 20 qytete antike dhe fortifikime, varre dhe tuma monumentale, tempuj dhe teatro antikë, nga ekstremi jugor i luginës në Selo Dropull i Sipërm në kufi me Greqine, në Melan dhe Sofratikë, deri në Lekël që është dhe pjesa veriore e luginës. Në këtë kontekst nuk ka dyshim që Antigonea është qendra kryesore e gjithe civilizimit antik të zonës. Ajo ndodhet në një pikë dominnuese në kodrën e Jermës në mes të rrjedhjes së lumit Drino, në jugperëndim të fshatit Saraqinisht. Distanca nga Gjirokastra është 14 km. Parku është i hapur çdo ditë nga ora 8.00-16.00. Bileta është 200 Lekë. Në ditët e festave kombëtare, hyrja është e lirë.

Harta e Parku arkeologjik i Antigonesë